در1893، باستان‌شناس‌انگلیسی‌، دکتر آرثراونز درآتن‌ موفق‌ به‌ خرید تعدادی‌ سنگ‌ منقش‌ شدکه‌ زنان‌یونانی‌ آنها را به‌ عنوان‌ تعویذ به‌ کار می‌بردند. تصویر - نگاشته‌ی‌ روی‌ سنگها، که‌ به‌ گمان‌ او خط‌ کرتی‌ باستان‌ بودند و هیچ‌ یک‌ از محققان‌ توان‌ خواندن‌ آنها را نداشت‌، کنجکاوی‌ او را برانگیختند. پس‌، به‌ کرت‌ رفت‌، پروانه‌ گرفت‌، و در اکناف‌ جزیره‌ به‌ تکاپو پرداخت‌. سرانجام‌، نمونه‌های‌ دیگری‌ از آن‌ تصویر - نگاشته‌ها به‌ دست‌ آورد و در 1895 بک‌ قسمت‌ و در 1900 قسمت‌ دیگر از محلی‌ را که‌ شلیمان‌ و باستان‌شناسان‌ فرانسوی‌ آتن‌ همانا کنوسوس‌ دانسته‌ بودند خرید و در موسم‌ بهار، مدت‌ نه‌ هفته‌، با یک‌ صد و پنجاه‌ تن‌ به‌ حفاری‌ دست‌ زد و گرانمایه‌ترین‌ گنجینه‌ی‌ تحقیقات‌ تاریخی‌ جدید، یعنی‌ کاخ‌ مینوس‌ ، را از دل‌ خاک‌ بیرون‌ آورد. هیچ‌ یک‌ از آثار عتیقی‌ که‌ تا آن‌ زمان‌ شناخته‌ شده‌ بود، از لحاظ‌ فراخی‌ و پیچیدگی‌، با این‌ ساختمان‌ برابری‌ نمی‌کرد. می‌توان‌ این‌ قصر را همان‌ لابیرنت‌ تقریباً بی‌ پایانی‌ دانست‌ که‌ در حکایتهای‌ کهن‌ مینوس‌ ، دایدالوس‌ ، تسئوس‌ ، آریادنه‌ ، و مینوتاوروس‌ آمده‌ است‌. روی‌ هزاران‌ مهر و لوحه‌ی‌ گلینی‌ که‌ در قصر و بناهای‌ دیگر به‌ دست‌ آمد همان‌ خطی‌ که‌ اونز را به‌ جستجو واداشته‌ بود، دیده‌ می‌شد. این‌ مهرها و لوحه‌ها، به‌ برکت‌ آتشسوزیهایی‌ که‌ در عهود ماضی‌، قصرهای‌ کنوسوس‌ را منهدم‌ کرد، در دل‌ خاک‌ از گزند روزگار مصون‌ ماندند و تصویر - نگاشته‌ها را، که‌ هنوز خوانده‌ نشده‌ و داستان‌ بدوی‌ اژه‌ را فاش‌ نکرده‌اند، به‌ ما رساندند. (اونز سالیان‌ بسیار در کنوسوس‌ تلاش‌ کرد، برای‌ اکتشافات‌ خود لقب‌ «سر» گرفت‌، و در 1936 گزارش‌ چهار جلدی‌ عظیم‌ خود، موسوم‌ به‌ «کاخ‌ مینوس‌»، را به‌ پایان‌ رسانید.) ................................................................................................................................ سپس‌ دانش‌ پژوهان‌ از کشورهای‌ بسیار به‌ کرت‌ شتافتند. در آن‌ حال‌ که‌ اونز در کنوسوس‌ کار می‌کرد، گروهی‌ از ایتالیاییهای‌ مصمم‌ (هالبهر، پرنیه‌، ساوینیونی‌، و پاریبنی‌) در هاگیاتریادا (به‌ معنی‌ «تثلیت‌ مقدس‌»)، تابوتی‌ سنگی‌ که‌ صحنه‌های‌ روشنی‌ از زندگی‌ کرتی‌ بر آن‌ نقش‌ شده‌ بود از خاک‌ به‌ در آوردند و، در فایستوس‌ ، کاخ‌ عظیمی‌ که‌ فقط‌ کوچک‌تر از کاخ‌ شاهان‌ کنوسوس‌ بود کشف‌ کردند. در همین‌ زمان‌، دو آمریکایی‌ به‌ نام‌ سیگر و بانو هاز، در واسیلیکی‌، موخلوس‌، و گورنیا به‌ اکتشافاتی‌ نایل‌ آمدند. کاوشگران‌ انگلیسی‌ (هوگارت‌، بوزنکت‌، داکینز، و مایرز) پالایکاسترو، پسوخرو، و زاکرو راکاویدند. کرتیان‌ خود نیز به‌ کاوش‌ علاقه‌مند شدند و کسانتودیدیس‌ و هاتزیدا کیس‌ در منازل‌ و مغازه‌ها و مقابر باستانی‌ آرکالوخوری‌، تولیسوس‌،کوماسا، و خامایزی‌ به‌ حفاری‌ پرداختند. آری‌، در همان‌ عصری‌ که‌ کشور داران‌ آماده‌ی‌ جنگ‌ می‌شدند، نیمی‌ از ملل‌ اروپا در زیر لوای‌ علم‌ اتحاد کرده‌ بودند   
نویسنده : فرزانه (ربابه)دریاباری ; ساعت ۱:٢٠ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٠/٢/۳۱